AKŞEHİR MÜZESİ


Bu makale 2015-08-25 05:16:46 eklenmiş ve 1604 kez görüntülenmiştir.
Mehmet Güleray

Müzemiz, 18 Kasım 1921-24 Ağustos 1922 tarihleri arasında Batı Cephesi Komutanlığı Karargahı olarak kullanılmıştı. Bu tarihler arasında geçen 9 ay 10 günde, Büyük Taarruzun hazırlıkları buradan yönetildi, planları burada yapıldı, kararı burada verildi.

İşte, bu günlerin Batı Cephesi Komutanlığı Karargahı, o günlerin anısına “Batı Cephesi Karargahı Müzesi” olarak düzenlendi. Umut ve mücadele günlerinin belgesi olarak. 

Müzemizi gezerken, Kurtuluş Savaşının bu kesimini yani Büyük Taarruza hazırlık dönemini yaşayacaksınız.

Bu kısa rehber, karanlık fakat umutlu o günleri hatırlamanıza yardımcı olacaktır.

Sakarya Meydan Savaşında ağır bir yenilgiye uğrayarak Afyon-Eskişehir doğusundaki mevzilerine çekilen düşman, savunma kaygısına düşmüş, tahkimat işine girişmişti. Neticede, Afyon-Kütahya hattını iyice tahkim etti. O sıralarda bu tahkimatı gören bir İngiliz kurmay subayı “Türkler bu mevzileri 4-5 ayda düşürebilirlerse, bir günde düşürdüklerini iddia edebilirler” diyordu.

Bu durum üzerine, Alagöz Köyündeki Batı Cephesi Komutanlığı Karargahı evvela Polatlı’ya, sonra Sivrihisar’a, Aziziye’ye, Çay’a buradan da 18 Kasım 1921’de trenle Akşehir’e nakledildi. Komutanlık Akşehir Belediyesine, Kurmay İkinci Başkanlığı bin hana, şubeler evlere, karargah askerleri de hanlara yerleşti. Topçular Karabulut ve Ortaköy’de, süvariler Tuzlukçu, Erdoğdu, Azarı ve Çakıllar Köylerinde kalıyorlardı.

Şehirdeki tüm arabacı dükkanları silah imalathanesine dönüştürüldü. Bu dükkanlarda süngüler yapılıyor, tüfekler de tamir ediliyordu. Cephede düşmana karşı yalnız örtme-gözetleme birlikleri bırakıldı. Ordunun çoğunluğu geride eğitim ve eksiklerini tamamlamakla uğraşıyor, dinleniyordu.

20 Ekim 1921’de Ankara’da Fransızlarla, 21 Ekim 1921’de Kars’ta Azerbaycan, Ermenistan, Gürcistan Sovyet Cumhuriyeti ile yapılan antlaşmalarla bu devletlerin yardımları sağlandı.

Batı Cephesi Komutanlığı da bir yandan muhtemel Yunan taarruzuna karşı tedbir alırken, diğer yandan da karşı taarruz için plan hazırlıyordu.

Batı Cephesi Komutanlığının hazırlıklarını tetkik için 10 Aralık 1921’de Akşehir’e gelen Başkomutana, Batı Cephesi Komutanı Mirliva İsmet tarafından açıklamalarda bulunuldu. Ordunun eksiklikleri bildirildi. Görüşme sonunda eldeki mevcudun ordu ihtiyacının yarısı kadar olduğuna, bu durumda taarruz edilemeyeceğine, hazırlıklara devam edilmesine karar verildi.

Cephanesini sırtta, malzemesini kağnılarla taşıyarak ikmalini tamamlamaya çalışan ordu, bir yandan eğitimini yapmaya çalışıyor, diğer yandan da subay ihtiyacını tamamlamak için talimgahlar açıyordu.

Kış böylece geçti.

Başkomutan, bir ilkbahar taarruzu düşüncesiyle tekrar Akşehir’e geldi. 14 Mart 1922 gecesi Batı Cephesi Komutanı Mirliva İsmet ile yaptığı görüşmede ordunun taarruza hazır olmadığı görüşüne vardılar.

Başkomutan Akşehir’de iken 22 Mart 1922 tarihinde, İtilaf Devletleri mütareke yapılmasını önerdiler. Başkomutan, bu teklife verilecek cevap için 24 Mart 1922’de Akşehir’den hükümete bir telgrafla direktifler verdi. İtilaf Devletleriyle mütareke görüşmeleri Büyük Taarruza kadar devam etti.

30 Mart 1922’de Çay’da 11. Kolordunun, 1 Nisan’da da Ilgın’da Süvari Kolordusunun Başkomutan huzurundaki büyük resmi geçidinde Rus Şuralar Cumhuriyeti Elçisi Aralof ile Azerbaycan Şuralar Cumhuriyeti Elçisi Abilof ta hazır bulundular. Kuvvet gösterileri ve ordu eğlenceleri çok beğenildi. Bundan sonra Rus yardımlarının daha da arttığı görülür.

Haziran ayı sonunda Batı Cephesi Komutanlığı hazırlıklarını tamamlamış, planlarını sonuçlandırmıştı. Sakarya Meydan Savaşında 47.000 olan tüfek 98.956’ya, 379 hafif 450 ağır makinalı olan tüfek 2.025 hafa 939 ağır makinalı tüfeğe, 166 olan top 323’e, 25.000 olan top mermisi 70.000’e çıkarılmış insan gücü de 7849 subay ve 196.336 er’e yükselmiş, yine de silah ve insan gücü olarak Yunanlılara yetişilememişti. 

Başkomutan Konya’daki General Townshend ile görüşmek bahanesiyle 23 Temmuz 1922 akşamı Akşehir’e geldi. 24 Temmuz’da Konya’ya gitti, 27’de Akşehir’e döndü. Fevzi Paşa’da 25 Temmuz günü Akşehir’e gelmişti. 27/28 Temmuz gecesi yapılan görüşmede “15 Ağustos’a kadar hazırlıkların ikmali” kararlaştırıldı. 28 Temmuz öğleden sonra da bir futbol maçı bahanesiyle, ordu ve bazı kolordu komutanları Akşehir’e davet edildi. 28/29 gecesi komutanlarla taarruz hakkında genel görüşme yapıldı. 30 Temmuz günü Genelkurmay Başkanı, Batı Cephesi Komutanı ve Başkomutan birlikte taarruzun detayları; 1 Ağustos öğleden sonra Akşehir’e gelen Milli Savunma Bakanı Kazım Paşa ile de bakanlığın taarruzdaki ikmal görevleri tespit edildi.

Başkomutan, hazırlıkların tamamlanmasını ve taarruz hazırlığını emrettikten sonra Ankara’ya döndü.

Batı Cephesi Komutanı da 6 Ağustos’ta ordularına gizli olarak taarruza hazırlık emrini verdi. 13 Ağustos’tan itibaren kolordu ve tümenler taarruz planına göre kendi yığınak yerlerine hareket etti. Bütün bu hareket gece yapılıyordu. Birlikler gündüz düşman gözünden gizlenmek için ağaçlık yerlerde ve köylerde dinleniyor, gece yürüyorlardı. Düşmanı yanıltmak için de bazı yerlerde toz bulutları kaldırılıyor, taarruz cephesi gizlenmeye çalışılıyordu.

Genelkurmay Başkanı 13 Ağustos’ta, Başkomutan da birkaç gün sonra gizlice Tuz Gölü üzerinden Konya’ya, 20 Ağustos öğleden sonra dörtte de Akşehir’e geldi. Kısa bir görüşmeden sonra 26 Ağustos sabahı taarruz için Cephe Komutanına emir verdi.

20/21 Ağustos gecesi Genelkurmay Başkanı ile Batı Cephesi Komutanının bulunduğu toplantıda, Başkomutan, Birinci ve İkinci Ordu Komutanlarına taarruz planını açıklar ve emrini yeniler. Komutanlar faaliyete geçerler.

Son üç gündür Çalıkuşu romanını okuyan Başkomutan, O gün 24 Ağustos 1922 günü herkesten evvel uyanmış, giyinmişti.

Camilerde mevlütler okundu, dualar edildi, Nasreddin Hocanın türbesi ziyaret edildi. Akşehir en heyecanlı gününü yaşıyordu. Bütün binaların damları, sokak başları Akşehirlilerle dolmuştu. Saat dörde geldiğinde Başkomutanlık, Genelkurmay, Batı Cephesi Komutanlığı karargahları ata binmişlerdi. Gözyaşları ve dualar arasında cepheye hareket edildi. 

Yorumlar
Adınız :
E-Mail :
Başlık :
Yorumunuz :
Güvenlik :
Değiştir  
Toplam 0 yorum. Tüm yorumları okumak için tıklayın.
Diğer yazıları...
































« geriileri »
Köşe Yazarları
 ‹ 
 › 
E-Mail Bülten Kaydı
Döviz Kurları
Arşiv Arama
- -
Anket
Yeni Sitemizi Nasıl Buldunuz...?
Fena Değil
Güzel
İdare eder
Kötü
Çok kötü
İstasyon Gazetesi
© Copyright 2014 İstasyon Gazetesi. Tüm hakları saklıdır.
GÜNDEM
SPOR
SİYASET
EĞİTİM
DÜNYA